ग्रीनल्यान्डमा अमेरिकी सैन्य नियन्त्रण रहने गरी डेनमार्कसँग ऐतिहासिक सम्झौता, ट्रम्पद्वारा पुष्टि

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रीनल्यान्डको सुरक्षा र सैन्य मामिलामा अमेरिकालाई स्थायी नियन्त्रण दिने गरी डेनमार्कसँग ऐतिहासिक सम्झौता भएको दाबी गरेका छन्। डेनमार्कले पनि यसको पुष्टि गरेको छ।

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल 'ट्रूथ सोसल' मार्फत सम्झौताको घोषणा गर्दै यसले अमेरिकी हितको पूर्ण रक्षा गर्ने बताएका छन्। उनले लेखेका छन्, 'संयुक्त राज्य अमेरिका, डेनमार्क अधिराज्य र ग्रीनल्यान्डबीच एउटा सम्झौता भएको छ, जसले ग्रीनल्यान्डको सुरक्षा र अन्य सबै आवश्यकतामाथि अमेरिकालाई स्थायी नियन्त्रण दिन्छ। यसका लागि अमेरिकाले कुनै अतिरिक्त मूल्य चुकाउनु पर्ने छैन।'

डेनमार्ककी प्रधानमन्त्री मेटे फ्रेडरिक्सनले पनि यस सम्झौताप्रति खुसी व्यक्त गरेकी छन्। उनले ग्रीनल्यान्ड, डेनमार्क र अमेरिकाका लागि यो ठूलो र महत्त्वपूर्ण सम्झौता भएको बताउँदै यसले नेटो र समग्र युरोपको सुरक्षामा सकारात्मक योगदान पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गरिन्। डेनमार्कको प्रधानमन्त्री कार्यालयका अनुसार 'आर्कटिक र उत्तर एटलान्टिक क्षेत्रमा सुदृढ सुरक्षा' सम्बन्धी यस सम्झौतामा अर्को साता संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाका क्रममा औपचारिक हस्ताक्षर हुने सम्भावना छ।

ट्रम्पले यस सम्झौतालाई 'अनन्तकालका लागि' भएको बताएका छन्। सम्झौता भए पनि ग्रीनल्यान्डको प्रशासनिक नियन्त्रण भने डेनमार्ककै मातहतमा रहने स्पष्ट पारिएको छ। ट्रम्पले खनिज स्रोत र रणनीतिक रक्षाका दृष्टिकोणले महत्त्वपूर्ण मानिएको ग्रीनल्यान्डमा अमेरिकी सैन्य उपस्थिति तत्कालै बढाइने र त्यहाँका जनतासँग विकास निर्माणमा सहकार्य गरिने बताएका छन्।

यस नयाँ सम्झौताले कुनै पनि अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वी राष्ट्रलाई ग्रीनल्यान्डमा सैन्य आधार खडा गर्न वा संवेदनशील क्षेत्रमा लगानी गर्न प्रतिबन्ध लगाउनेछ। ट्रम्पका अनुसार, 'अबदेखि कुनै पनि अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वीले हाम्रो स्पष्ट लिखित स्वीकृतिबिना ग्रीनल्यान्डमा कहिल्यै सैन्य उपस्थिति वा संवेदनशील क्षेत्रमा लगानी गर्न पाउने छैनन्।'

यसअघि सन् १९५१ मा अमेरिका र डेनमार्कबीच भएको रक्षा सम्झौताले अमेरिकालाई ग्रीनल्यान्डमा व्यापक सैन्य उपस्थितिको अधिकार दिएको थियो। नयाँ सम्झौताले उक्त पुरानो व्यवस्थालाई कसरी परिमार्जन गर्छ भन्ने विस्तृत विवरण भने अझै सार्वजनिक भइसकेको छैन। यद्यपि, यसले आर्कटिक क्षेत्रमा अमेरिकी सैन्य र रणनीतिक प्रभावलाई अझ बलियो बनाउने निश्चित छ।